Các thuật ngữ thiết kế website hỗ trợ công việc hiệu quả nhất
Th11
Khi bắt đầu học thiết kế web, việc nắm rõ các thuật ngữ cơ bản là bước quan trọng để hiểu cách xây dựng, vận hành và tối ưu website. Bài viết này, ATOZ Solutions sẽ giải thích đầy đủ các thuật ngữ thiết kế website từ HTML, CSS, JavaScript, Front-End, Back-End đến các yếu tố giao diện và chức năng, giúp bạn có nền tảng vững chắc trong thiết kế web.
Ngôn ngữ và công nghệ cơ bản
Các ngôn ngữ lập trình và công nghệ là nền tảng để tạo ra website. Hiểu rõ HTML, CSS và JavaScript sẽ giúp bạn xây dựng trang web chuẩn, linh hoạt và đẹp mắt.
HTML (Hypertext Markup Language)
HTML là ngôn ngữ đánh dấu cơ bản dùng để tạo cấu trúc và nội dung cho website. Nó định nghĩa các phần tử như tiêu đề, đoạn văn, hình ảnh và liên kết. Phiên bản mới nhất, HTML5, bổ sung các thẻ ngữ nghĩa như <header>, <footer>, <article>, giúp tối ưu SEO và cải thiện khả năng truy cập. Ví dụ, một trang blog cơ bản dùng HTML để hiển thị tiêu đề bài viết, nội dung và hình ảnh minh họa.
CSS (Cascading Style Sheets)
CSS giúp điều chỉnh giao diện và bố cục của trang web, từ màu sắc, phông chữ đến khoảng cách và vị trí của các phần tử. Công cụ như CSS Grid và Flexbox hỗ trợ tạo bố cục phức tạp mà không cần dùng JavaScript nhiều. Ví dụ, bạn có thể dùng CSS để căn giữa hình ảnh trong bài viết hoặc tạo thanh menu ngang đẹp mắt.
JavaScript
JavaScript là ngôn ngữ lập trình giúp tạo tính năng tương tác trên website. Nó có thể thay đổi nội dung HTML, xử lý sự kiện người dùng và giao tiếp với server mà không cần tải lại trang. Ví dụ, nút “Thêm vào giỏ hàng” trong cửa hàng online sử dụng JavaScript để cập nhật số lượng sản phẩm tức thì.
Front-End Development
Front-End Development là việc phát triển phần giao diện người dùng – những gì người truy cập nhìn thấy và tương tác. Front-End sử dụng HTML, CSS, JavaScript để tạo bố cục, menu, biểu mẫu và hiệu ứng. Ví dụ, khi bạn truy cập website, việc hiển thị banner, menu điều hướng và các nút bấm là kết quả của Front-End Development.
Back-End Development
Back-End Development xử lý phần “hậu trường” của website, bao gồm logic server, cơ sở dữ liệu và bảo mật dữ liệu. Khi người dùng đăng nhập, hệ thống sẽ kiểm tra thông tin trong cơ sở dữ liệu và phản hồi về giao diện. Các ngôn ngữ phổ biến gồm Python, PHP, Ruby, Java và Node.js. Back-End đảm bảo website vận hành ổn định, an toàn và xử lý dữ liệu chính xác.
Thuật ngữ về thiết kế giao diện
Giao diện web quyết định trải nghiệm người dùng. Các yếu tố như màu sắc, độ tương phản, typography và các layout giúp website vừa đẹp vừa dễ sử dụng.
Color Scheme (Bảng màu)
Bảng màu là sự kết hợp màu sắc để tạo giao diện hấp dẫn và nhất quán. Ví dụ, website tài chính thường dùng màu xanh dương để tạo cảm giác tin cậy, trong khi trang bán lẻ có thể dùng màu đỏ hoặc cam để thu hút chú ý.
Contrast (Độ tương phản)
Độ tương phản giúp làm nổi bật nội dung quan trọng và cải thiện khả năng đọc. Ví dụ, chữ đen trên nền trắng có độ tương phản cao, dễ nhìn và thích hợp cho nội dung chính.
Gradient
Gradient là kỹ thuật chuyển màu mượt mà giữa hai hay nhiều màu, tạo chiều sâu cho thiết kế. Ví dụ, nút CTA có gradient từ xanh sang xanh dương sẽ nổi bật và thu hút người dùng nhấp vào.
Opacity (Độ trong suốt)
Opacity xác định mức độ trong suốt của phần tử. Ví dụ, hình nền mờ 50% giúp văn bản nổi bật mà vẫn giữ thẩm mỹ tổng thể.
Saturation (Độ bão hòa)
Saturation điều chỉnh cường độ màu sắc. Màu bão hòa cao tạo sự năng động, màu nhạt mang cảm giác nhẹ nhàng, tinh tế.
Typography
Typography là nghệ thuật lựa chọn và sắp xếp kiểu chữ, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm đọc. Ví dụ, phông chữ serif tạo cảm giác trang trọng, phông sans-serif hiện đại, dễ đọc trên màn hình.
Kerning
Kerning là khoảng cách giữa các ký tự, giúp văn bản đẹp và dễ đọc hơn.
Line Spacing / Leading
Khoảng cách giữa các dòng văn bản, giúp nội dung thoáng, dễ theo dõi, đặc biệt trên thiết bị di động.
Thuật ngữ về bố cục và layout
Bố cục và cấu trúc quyết định cách sắp xếp nội dung trên website, ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng và khả năng tiếp cận thông tin.
Fixed Layout
Bố cục cố định có kích thước không đổi, hiển thị giống nhau trên mọi thiết bị. Thường dùng trong các trang web yêu cầu chính xác về bố cục.
Fluid Layout
Bố cục linh hoạt thay đổi theo kích thước màn hình, giúp website hiển thị tốt trên mọi thiết bị.
Grid (Lưới)
Grid giúp chia trang thành các vùng, tạo sự cân đối và dễ điều chỉnh. Ví dụ, CSS Grid có thể sắp xếp sản phẩm theo dạng lưới trong cửa hàng online.
Fold (Nếp gấp)
Fold là phần trang người dùng nhìn thấy ngay mà không cuộn xuống. Nội dung quan trọng như tiêu đề và nút CTA nên đặt ở đây.
Responsive Design
Thiết kế đáp ứng giúp website tự động điều chỉnh layout và nội dung cho các thiết bị khác nhau, từ điện thoại đến máy tính.
Media Query
Media Query là kỹ thuật CSS cho phép áp dụng kiểu dáng riêng cho từng loại thiết bị, hỗ trợ responsive design và dark mode.
Thuật ngữ về chức năng website
Các yếu tố chức năng giúp website hoạt động hiệu quả, tăng tương tác và trải nghiệm người dùng.
Animation
Animation là chuyển động hình ảnh để thu hút, hướng dẫn hoặc nhấn mạnh nội dung. Ví dụ, hiệu ứng hover trên nút “Mua ngay”.
Breadcrumb
Breadcrumb là thanh điều hướng hiển thị vị trí hiện tại của người dùng, giúp dễ quay lại các trang trước.
Clutter
Clutter là quá nhiều phần tử không cần thiết, làm giảm hiệu quả tương tác. Thiết kế tối giản giúp website dễ nhìn và chuyên nghiệp.
Empty State
Empty state hiển thị khi không có dữ liệu, như trang tìm kiếm không có kết quả, cung cấp hướng dẫn cho người dùng tiếp theo.
Hero Image
Hero image là hình ảnh lớn, nổi bật đầu trang để thu hút người dùng, thường kết hợp với tiêu đề và nút CTA.
Landing Page
Landing page tập trung dẫn người dùng thực hiện một hành động cụ thể, như đăng ký, mua sản phẩm hoặc điền form.
User Experience (UX)
UX là trải nghiệm tổng thể của người dùng khi tương tác website, bao gồm tốc độ, khả năng điều hướng, tính năng và cảm xúc khi dùng.
User Interface (UI)
UI là giao diện trực quan, từ màu sắc, bố cục, kiểu chữ đến các thành phần tương tác, quyết định sự hấp dẫn và dễ dùng của website.
Wireframe
Wireframe là bản phác thảo cấu trúc trang web, giúp lập kế hoạch bố cục và chức năng trước khi thiết kế chi tiết.
Kết luận
Hiểu và nắm vững các thuật ngữ cơ bản trong thiết kế web giúp bạn xây dựng website chuẩn, tối ưu trải nghiệm người dùng và dễ dàng học các kỹ năng nâng cao hơn. Từ HTML, CSS, JavaScript đến Front-End, Back-End, UX/UI và các yếu tố giao diện, mọi khái niệm đều cần thiết để trở thành nhà thiết kế web chuyên nghiệp
